بوی بد دهان یا هالیتوزیس (Halitosis) یکی از مشکلات شایع دهان و دندان است که میتواند موقتی یا مزمن باشد.
گاهی بوی نامطبوع دهان بعد از بیدار شدن از خواب، مصرف برخی مواد غذایی یا چند ساعت غذا نخوردن ایجاد میشود و بهسرعت برطرف میشود. اما اگر بوی بد دهان بهطور مداوم وجود داشته باشد یا با وجود مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان ادامه پیدا کند، بهتر است علت آن بررسی شود.
در بسیاری از موارد، منشأ بوی بد دهان خود دهان است و مشکلاتی مانند تجمع پلاک، بیماری لثه، پوسیدگی دندان یا تجمع باکتری روی زبان میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
در ادامه با ۵ دلیل مهم و شایع بوی بد دهان آشنا میشویم.
یکی از شایعترین دلایل بوی بد دهان، تجمع پلاک و باکتریها در دهان است.
بعد از غذا خوردن، ذرات مواد غذایی ممکن است بین دندانها، اطراف لثه و روی زبان باقی بمانند. باکتریهای موجود در دهان از این مواد استفاده کرده و ترکیبات بدبو تولید میکنند.
اگر مسواک زدن و تمیز کردن فضای بین دندانها بهدرستی انجام نشود، این ترکیبات میتوانند باعث ایجاد بوی نامطبوع شوند.
جرم دندان و بیماریهای لثه از دیگر عوامل مهم بوی بد دهان هستند.
وقتی پلاک دندانی بهخوبی پاک نشود، میتواند سخت شده و به جرم تبدیل شود. جرم ایجادشده میتواند محل مناسبی برای تجمع باکتریها باشد.
التهاب لثه و بیماریهای پیشرفتهتر لثه نیز میتوانند با بوی نامطبوع دهان همراه باشند.
علائمی مانند:
میتوانند نشاندهنده نیاز به بررسی وضعیت لثه باشند.
اگر علت بوی بد دهان جرم یا بیماری لثه باشد، صرفاً استفاده از آدامس یا دهانشویه مشکل اصلی را برطرف نمیکند.
ممکن است بیمار به جرمگیری، درمان بیماری لثه و اصلاح بهداشت دهان نیاز داشته باشد.
پوسیدگی دندان یکی دیگر از دلایل احتمالی بوی بد دهان است.
در دندانهای پوسیده، بهخصوص پوسیدگیهای عمیق، ممکن است مواد غذایی در حفره دندان باقی بمانند و محیط مناسبی برای فعالیت باکتریها ایجاد کنند.
همچنین عفونت دندان، آبسه و مشکلات مربوط به ریشه دندان میتوانند باعث ایجاد بوی نامطبوع یا طعم بد در دهان شوند.
اگر بوی بد دهان همراه با یکی از علائم زیر باشد، بهتر است دندانپزشک دندانها را بررسی کند:
در صورت وجود عفونت، درمان علت اصلی اهمیت دارد و نباید فقط بوی بد را با محصولات خوشبوکننده دهان پوشاند.
کاهش ترشح بزاق میتواند باعث تشدید بوی بد دهان شود.
بزاق نقش مهمی در شستوشوی طبیعی دهان و کنترل برخی باکتریها دارد. زمانی که دهان خشک میشود، بقایای مواد غذایی و باکتریها راحتتر در دهان باقی میمانند.
خشکی دهان ممکن است در شرایط مختلفی ایجاد شود، از جمله:
نوشیدن آب کافی، رعایت بهداشت دهان و توجه به علت اصلی خشکی دهان میتواند کمککننده باشد.
اگر خشکی دهان مداوم است، بهتر است علت آن توسط پزشک یا دندانپزشک بررسی شود.
برخی مواد غذایی بهطور موقت میتوانند باعث بوی نامطبوع دهان شوند.
از جمله:
همچنین سیگار و سایر محصولات دخانی میتوانند باعث ایجاد یا تشدید بوی بد دهان شوند و در عین حال خطر بیماریهای لثه را نیز افزایش دهند.
بوی ناشی از بعضی مواد غذایی معمولاً موقتی است؛ اما اگر بوی بد دهان مدت زیادی ادامه داشته باشد، بهتر است تنها به رژیم غذایی نسبت داده نشود و علتهای دهانی نیز بررسی شوند.
این یکی از پرسشهای رایج بیماران است.
در حالی که بعضی مشکلات گوارشی میتوانند روی بوی دهان تأثیر داشته باشند، بیشتر موارد بوی بد دهان از داخل دهان منشأ میگیرند.
به همین دلیل، اگر بوی بد دهان مداوم است، بهتر است ابتدا وضعیت دندانها، لثه، زبان و میزان خشکی دهان بررسی شود.
اگر علت دهانی پیدا نشود، ممکن است بررسی سایر عوامل توسط پزشک لازم باشد.
بوی بد دهان هنگام صبح بسیار شایع است.
در طول خواب، میزان جریان بزاق کاهش پیدا میکند و در نتیجه محیط دهان برای تجمع باکتریها و ایجاد ترکیبات بدبو مناسبتر میشود.
بوی بد صبحگاهی که پس از مسواک زدن، تمیز کردن زبان و نوشیدن آب برطرف میشود، معمولاً نگرانکننده نیست.
اما اگر بوی بد دهان در تمام طول روز ادامه داشته باشد، بهتر است علت آن بررسی شود.
دهانشویه مناسب میتواند در برخی افراد به کنترل موقت بوی دهان کمک کند، اما دهانشویه همیشه علت اصلی مشکل را درمان نمیکند.
برای مثال، اگر علت بوی بد دهان پوسیدگی، جرم دندان یا بیماری لثه باشد، استفاده از دهانشویه بدون درمان مشکل اصلی کافی نیست.
بنابراین بهتر است دهانشویه مناسب با توجه به شرایط دهان و توصیه دندانپزشک انتخاب شود.
برای کاهش احتمال ایجاد بوی بد دهان، این نکات را در برنامه روزانه خود قرار دهید:
دندانها را حداقل دو بار در روز و با تکنیک صحیح مسواک بزنید.
هر روز فضای بین دندانها را با نخ دندان یا ابزار مناسب تمیز کنید.
بخش قابل توجهی از باکتریهای ایجادکننده بوی نامطبوع میتوانند روی زبان تجمع پیدا کنند.
جلوگیری از خشکی دهان میتواند به کنترل بوی بد کمک کند.
معاینه دورهای به تشخیص زودهنگام پوسیدگی، جرم و بیماریهای لثه کمک میکند.
سیگار میتواند بوی نامطبوع دهان و مشکلات لثه را تشدید کند.
اگر بوی بد دهان:
بهتر است برای مشخص شدن علت، معاینه دندانپزشکی انجام شود.
بوی بد دهان یک مشکل شایع است، اما بوی بد مداوم را نباید صرفاً با آدامس، اسپری یا دهانشویه پنهان کرد.
پنج علت مهم بوی بد دهان عبارتاند از:
در بسیاری از موارد، با تشخیص علت اصلی و درمان مناسب میتوان بوی بد دهان را به میزان قابل توجهی کاهش داد یا برطرف کرد.
اگر بوی بد دهان شما مداوم است، یک معاینه دندانپزشکی میتواند اولین قدم برای پیدا کردن علت و انتخاب درمان مناسب باشد.
در بسیاری از افراد، تجمع پلاک و باکتری در دهان، بیماری لثه، مشکلات دندانی یا پوشش زبان از عوامل مهم بوی بد دهان هستند.
خیر. بیشتر موارد بوی بد دهان منشأ دهانی دارند و بهتر است ابتدا دندانها، لثه و زبان بررسی شوند.
اگر جرم و بیماری لثه عامل اصلی بوی بد باشند، جرمگیری و درمان مناسب لثه میتواند به کاهش بوی نامطبوع کمک کند.
ممکن است فقط مسواک زدن کافی نباشد. تمیز نکردن زبان و فضای بین دندانها، پوسیدگی، بیماری لثه، خشکی دهان یا سایر عوامل میتوانند باعث تداوم بوی بد شوند.
در بسیاری از موارد بله. مهمترین مرحله، پیدا کردن علت اصلی و درمان آن است.
