مسواک زدن یکی از سادهترین و در عین حال مهمترین کارهایی است که برای حفظ سلامت دندانها و لثهها انجام میدهیم. با این حال، فقط مسواک زدن کافی نیست؛ روش صحیح مسواک زدن نیز اهمیت زیادی دارد.
مسواک زدن صحیح به حذف پلاک دندانی، کاهش خطر پوسیدگی و کمک به پیشگیری از التهاب و بیماریهای لثه کمک میکند.
اگر مسواک را با فشار زیاد یا تکنیک نامناسب استفاده کنیم، ممکن است بخشهایی از دندانها و لثهها بهخوبی تمیز نشوند و حتی در طولانیمدت به لثه یا سطوح دندان آسیب وارد شود.
برای بیشتر افراد، توصیه میشود دندانها حداقل دو بار در روز مسواک زده شوند؛ بهخصوص یک بار قبل از خواب و یک بار در طول روز.
مسواک زدن شبانه اهمیت ویژهای دارد، زیرا در طول خواب جریان بزاق کاهش پیدا میکند و باقی ماندن پلاک و مواد غذایی روی دندانها میتواند محیط مناسبی برای فعالیت باکتریها ایجاد کند.
البته مسواک زدن بیشتر از دو بار نیز در برخی شرایط ممکن است مناسب باشد، اما تکنیک صحیح و فشار مناسب از تعداد دفعات مهمتر است.
یکی از بهترین زمانها برای مسواک زدن، قبل از خواب است.
همچنین بهتر است در طول روز یک نوبت دیگر نیز دندانها را مسواک بزنید.
نکته مهم این است که اگر بلافاصله بعد از مصرف مواد غذایی یا نوشیدنیهای اسیدی مانند نوشابه یا برخی خوراکیهای اسیدی مسواک بزنید، ممکن است مینای دندان در شرایط نامناسبی قرار داشته باشد.
در چنین شرایطی بهتر است ابتدا دهان را با آب بشویید و برای مسواک زدن کمی صبر کنید.
برای بیشتر افراد، مسواک با برس نرم (Soft) انتخاب مناسبی است.
مسواک باید اندازهای داشته باشد که بهراحتی بتواند تمام قسمتهای دهان را پوشش دهد.
مسواکهای بسیار زبر یا استفاده از برس سفت لزوماً باعث تمیزی بیشتر دندانها نمیشوند و ممکن است به لثه و سطوح دندان آسیب بزنند.
از یک خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنید.
مقدار خمیردندان مورد نیاز بسته به سن متفاوت است و برای کودکان باید متناسب با سن آنها و طبق توصیه دندانپزشک باشد.
مسواک را با زاویه حدود ۴۵ درجه نسبت به خط لثه قرار دهید.
بخشی از برس مسواک باید روی دندان و بخشی نزدیک به لبه لثه قرار بگیرد.
این وضعیت کمک میکند ناحیهای که محل تجمع پلاک است، بهتر تمیز شود.
به جای حرکتهای شدید و رفتوبرگشتی، از حرکات کوتاه و ملایم استفاده کنید.
مسواک را روی دندانها با فشار کنترلشده حرکت دهید و تمام سطوح دندان را به آرامی تمیز کنید.
محکم مسواک زدن به معنی بهتر مسواک زدن نیست.
ابتدا سطح بیرونی دندانهای فک بالا و پایین را تمیز کنید.
دندانها را به صورت منظم و گروهبهگروه مسواک بزنید تا هیچ ناحیهای فراموش نشود.
سطح داخلی دندانها نیز باید به خوبی تمیز شود.
این قسمت بهخصوص در پشت دندانهای جلویی پایین میتواند محل تجمع پلاک و جرم باشد.
برای دندانهای جلویی میتوانید مسواک را به صورت عمودی قرار داده و با حرکات کوتاه و ملایم سطح داخلی آنها را تمیز کنید.
سطح جونده دندانهای آسیاب دارای شیارهایی است که میتوانند محل تجمع پلاک و باقیمانده مواد غذایی باشند.
برس مسواک را به آرامی روی این شیارها حرکت دهید تا این نواحی نیز به خوبی تمیز شوند.
بخشی از باکتریها و ترکیبات ایجادکننده بوی نامطبوع دهان روی سطح زبان تجمع پیدا میکنند.
تمیز کردن آرام سطح زبان میتواند به رعایت بهتر بهداشت دهان و کاهش بوی بد دهان کمک کند.
یکی از توصیههای رایج برای مسواک زدن، حدود ۲ دقیقه در هر نوبت است.
میتوانید دهان را به چهار قسمت تقسیم کنید و برای هر قسمت حدود ۳۰ ثانیه زمان در نظر بگیرید:
این روش کمک میکند تمام قسمتهای دهان با نظم بیشتری تمیز شوند.
بله.
خط لثه یکی از محلهای مهم تجمع پلاک است. بنابراین هنگام مسواک زدن باید لبه لثه نیز بهآرامی تمیز شود.
البته نباید برس مسواک را با فشار زیاد روی لثه بکشید.
اگر هنگام مسواک زدن مرتباً خونریزی لثه دارید، بهتر است آن را طبیعی تلقی نکنید و برای بررسی علت به دندانپزشک مراجعه کنید.
پس از مسواک زدن، بهتر است کف خمیردندان را خارج کنید و از شستوشوی شدید و طولانی دهان با مقدار زیادی آب خودداری کنید؛ زیرا این کار میتواند مقدار فلوراید باقیمانده روی دندانها را کاهش دهد.
در صورت استفاده از دهانشویه حاوی فلوراید، زمان استفاده را مطابق دستور محصول یا توصیه دندانپزشک رعایت کنید.
خیر.
مسواک نمیتواند بهخوبی تمام فضای بین دندانها را تمیز کند.
به همین دلیل، تمیز کردن روزانه بین دندانها با نخ دندان یا ابزارهای مناسب بیندندانی نیز اهمیت دارد.
این کار به حذف پلاک از مناطقی کمک میکند که برس مسواک به آنها دسترسی کافی ندارد.
مسواک با گذشت زمان فرسوده میشود و برس آن شکل اولیه خود را از دست میدهد.
بهطور معمول، بهتر است مسواک حدود هر سه تا چهار ماه تعویض شود یا هر زمان که برسهای آن فرسوده و خمیده شدهاند.
اگر برس مسواک خیلی زود فرسوده میشود، ممکن است نشانه این باشد که هنگام مسواک زدن فشار زیادی وارد میکنید.
برخی اشتباهات میتوانند باعث کاهش اثربخشی مسواک زدن شوند.
فشار زیاد میتواند به لثه و سطوح دندان آسیب برساند.
برس بسیار سفت لزوماً دندانها را بهتر تمیز نمیکند.
اگر زمان کافی برای تمیز کردن تمام سطوح دندانها اختصاص ندهید، احتمال باقی ماندن پلاک افزایش پیدا میکند.
دندانهای آسیاب به دلیل موقعیتشان ممکن است کمتر مورد توجه قرار بگیرند.
مسواک به تنهایی برای تمیز کردن کامل فضای بین دندانها کافی نیست.
برس فرسوده عملکرد مناسبی ندارد و باید تعویض شود.
پس از مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهای اسیدی بهتر است برای مدتی صبر کنید و در این فاصله دهان را با آب بشویید.
هم مسواک دستی و هم مسواک برقی، در صورت استفاده صحیح، میتوانند برای تمیز کردن دندانها مؤثر باشند.
مسواک برقی ممکن است برای بعضی افراد، بهخصوص کسانی که در کنترل حرکات مسواک مشکل دارند، انتخاب مناسبی باشد.
مهمترین موضوع، تکنیک صحیح، نظم در مسواک زدن و تمیز کردن تمام سطوح دندانها است.
آموزش مسواک زدن باید از سنین پایین آغاز شود.
والدین بهتر است در سالهای ابتدایی، نحوه مسواک زدن کودک را کنترل کنند و تا زمانی که کودک توانایی کافی برای انجام صحیح این کار را پیدا نکرده است، در مسواک زدن به او کمک کنند.
نوع و مقدار خمیردندان فلورایددار باید متناسب با سن کودک انتخاب شود.
همچنین مراجعه منظم کودک به دندانپزشک میتواند به پیشگیری از پوسیدگی و ایجاد عادات صحیح بهداشت دهان کمک کند.
مسواک زدن از تشکیل پلاک جلوگیری میکند، اما ممکن است پلاک در بعضی قسمتها باقی بماند و به مرور به جرم تبدیل شود.
جرم سختشده معمولاً با مسواک از بین نمیرود و در صورت وجود آن، ممکن است جرمگیری حرفهای لازم باشد.
پس از جرمگیری نیز رعایت صحیح بهداشت دهان برای جلوگیری از تشکیل مجدد جرم اهمیت دارد.
مسواک زدن صحیح به کنترل پلاک دندانی کمک میکند و در کنار تمیز کردن بین دندانها و معاینات منظم دندانپزشکی، نقش مهمی در حفظ سلامت دهان دارد.
رعایت این عادت میتواند به کاهش خطر:
کمک کند.
روش صحیح مسواک زدن فقط به حرکت دادن مسواک روی دندانها محدود نمیشود. انتخاب مسواک مناسب، استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید، قرار دادن مسواک در زاویه مناسب، حرکات ملایم، تمیز کردن تمام سطوح دندانها و توجه به خط لثه همگی اهمیت دارند.
بهتر است دندانها حداقل دو بار در روز و هر بار حدود دو دقیقه مسواک زده شوند و برای تمیز کردن فضای بین دندانها نیز از نخ دندان یا ابزارهای مناسب استفاده شود.
اگر هنگام مسواک زدن دچار خونریزی مکرر لثه، درد، حساسیت شدید یا بوی بد مداوم دهان میشوید، بهتر است برای بررسی علت به دندانپزشک مراجعه کنید.
برای بیشتر افراد، مسواک زدن حداقل دو بار در روز توصیه میشود و مسواک شبانه اهمیت ویژهای دارد.
حدود دو دقیقه برای هر نوبت، زمان مناسبی برای تمیز کردن کامل دندانهاست.
خیر. فشار زیاد میتواند به لثه و سطوح دندان آسیب بزند. تکنیک صحیح و حرکات ملایم اهمیت بیشتری دارند.
خیر. مسواک نمیتواند تمام فضای بین دندانها را به خوبی تمیز کند؛ بنابراین تمیز کردن بین دندانها نیز اهمیت دارد.
برای بیشتر افراد، مسواک با برس نرم انتخاب مناسبی است و احتمال آسیب به لثه و سطوح دندان را کاهش میدهد.
معمولاً هر سه تا چهار ماه یا زمانی که برسهای مسواک فرسوده و خمیده شدهاند، بهتر است مسواک تعویض شود.
